جايگاه زن در ايران باستان


توصیه می‌کنم دوستان عزیز به این متن کوتاه و موجز بسنده نکرده و به منابع با ارزش تاریخی موجود نیز مراجعه نمایند. بهتر است هرچه را که می گوییم خود خوانده باشیم و به درستی گفتار آن ایمان داشته باشیم.

در ايران باستان زنان به عنوان يكي از متمدن ترين اقوام جهان داراي جايگاه بسيار بلند و مقامي بس ارجمند بوده اند.
ايرانيان همچون اعراب زن را ننگ نمي دانستند بلكه او را موجودي مقدس و پاك كه لازمه حيات است دانسته و مقام او را ارج نهاده اند.
از نشانه هاي عظمت و بزرگي كوروش تدوين اولين منشور حقوق بشر است كه هم اكنون در موزه بريتانيا نگهداري مي شود اين منشور مدركي است براي اثبات عدالت جنسيتي ، به گونه اي كه كوروش توجه خاصي به مقام و شخصيت زن داشته است.
در زمان كوروش زن حامله حق كار كردن نداشته و به دستور وي براي زنان حامله جيره و حقوق ماهيانه تا هنگام تولد نوزاد در نظر گرفته شده بود.
زنان در طول تاريخ ايران داراي جايگاه و ارزش بوده اند تا آنجا كه در كتاب مقدس زرتشتيان (اوستا) هيچ مردي از لحاظ اخلاقي و مذهبي بر زنان ارجحيت ندارد و شعار اصلي زرتشتيان يعني گفتار نيك، كردار نيك و پنداريك براي مردان و زنان توصيه شده است . خصايل زن خوب ، پارسا و با عفت شعار اصلي زرتشتيان بوده است.
به جرات مي توان گفت زن در ايران قبل از اسلام و در دوره ساساني جايگاه بسيار بالايي داشته و به عنوان يكي از اعضاء مهم جامعه در مسايل مختلف شركت مي كرده است به گونه اي كه گاه تصميم گيريهاي نهايي را انجام داده است .تا جايي که چند تن از پادشاهان ايراني زن بودند كه از جمله آنان "آذر ميدخت " دختر خسرو پرويز را مي توان نام برد.اين موضوع نشان از برابري حقوق زن و مرد از هر لحاظ در اين دوران دارد.
زنان در ايران باستان داراي آنچنان ارزش و شخصيتي بودند كه حتي در ميان اديان جايي باز كرده بودند و بزرگ و ستودني قلمداد مي شدند ، چنانچه در آيين زرتشت يك روز از سال به نام روز زن نامگذاري شده است.
مردم ايران روز پنجم اسپندارمد "اسفند " را جشن مي گرفتند و به آن عيد زن مي گفتند ، در اين روز مرسوم بود كه مردان بايد براي زنانشان هديه هايي ارزنده تهيه کرده و به آنان تقديم کنند كه اين مراسم در ايران باستان "مزدگيران" نام داشت و تقدير و تشكري از زحمات زن محسوب مي شد.

/ 4 نظر / 4 بازدید
باربد

چند نقد واسه متن شما: ۱- اعراب قبل از اسلام دختران را بسيار مقدس ميدانستند. تقدس دختر به حدی بالا بود که برای مقدس خواندن بتان بر آنها نامهای دخترانه ميگذاشتند(لاة/مناة/عزي و...) ۲-قوانين کورش در ايران چندان دوام نمی آورند و از زمان داريوش به بعد آرام آرام ديدگاههای تحقير آميز بر روی زنان گسترش ميابد. ۳-به جرات نمي توان گفت زن در ايران قبل از اسلام و در دوره ساساني جايگاه بسيار بالايي داشته. چرا که با وجود اينکه آذرميدخت و پس از او خواهرش پوراندخت به پادشاهی ايران رسيدند اما از نحوه به حکومت رسيدن و سخنانشان هويداست که ايرانيان زنان را لايق حکومت نميدانسته اند. (برای مشاهده قديمی ترين سند در اين باره ن.ک تاريخ طبری ج۲ ) البته بايد بگويم که بدون شک زن در ايران باستان به مراتب والا تر از جايگاه همنوعش پس از اسلام آوردن ايرانيان بود.

باربد

با سلام مجدد. در مورد زنده بگور کردن دختران در عربستان بايد عرض کنم در اون کتابی که ازش براتون صحبت کردم به طور کامل در اين باره سخن گفته ام . اما به طور چکيده در اين مطلب کوتاه برای شما بايد توجه شما را به نکات زير معطوف کنم: ۱-کشتن فرزندان به هيچ وجه به دختران اختصاص نمی يافت. ۲-دلايل کشتن نوزادان(که يکی از روشهای آن زنده بگور کردن بود) بسيارند.و عبارتند از فقر- معيوب بودن کودک(اين مورد در ايران هخامنشی هم به چشم ميخورد)- تولد کودکان ناشی از متعه-نذر و نياز به درگاه بتان - ترس از به بردگی وکنيزی درآمدن آنان و... بايد توجه شما را به اين نکته جلب کنم که هيچ محققی که در باره زندگی اعراب پيش از اسلام به تحقيق پرداخته است دليل کشتار دختران را تنفر عرب از دختران ندانسته است. تنها استثنا در اين زمينه قيس بن عاصم و تنی چند از ياران او هستند. که در مورد قیس توضیحات بیشتر در کتاب موجود میباشد. ۲-منظورم از ديدگاه تحقير آميز ايرانيان باستان مواردی چون عدم شايستگی زنان در نيل به مقامهای بلند مذهبی - عدم لياقت زنان برای فرماندهی(به طوريکه در طول تاريخ ايران باستان تنها نام سه زن در فرما

باربد

...ادامه برتر دانستن زنان پسر آور - ضعیف دانستن قدرت تفکر زنان ۳- خانه نشینی وحجاب تنها در میان طبقات مرفه جامعه بسیار رایج بود . اما در میان طبقات ضعیف زنان دارای فعالیت در عرصه تولید بودند. ۴- فرمایش شما کاملا صحیح است و ایرانیان هرگز زنان را از تحصیل-به جرم زن بودن - باز نمیداشتند. جنبه های تحقیری که مد نظر اینجانب بود در مورد ۲ چکيده آن بيان شد. ۵-در مورد درخواست شما :شما تا چه حد ميخواهيد در اين باره زمان بگذاريد؟ بسته به زمان شما کتابهای مناسب را معرفی خواهم کرد . اما به عنوان يک مرجع کم حجم وخوب کتاب ؛سرزمين جاويد-گرداوری شده توسط انجمن باستان شناسان فرانسه را به شما پيشنهاد ميکنم. (بخصوص بخش گفتگوی خشايارشا با ملکه آرتيميس- آرتيميس به فرماندهی نيروی دريايی بزرگ ايران رسيد-.)

باربد

اما در مورد زنده بگور کردن: بسيار برای من سوال شما هيجان انگيز بود . اين درست همان سوالی بود که در دوران نوجوانی برای من به وجود آمد و محرک من در باره تحقيق در دوران پيش از اسلام شد. که به همين مسيله در مقدمه بخش؛زنده بگور کردن=تاريخ نگاری به سبک افسانه ای ؛ اشاره کرده ام. در اين زمينه هيچ مرجع خاص ومناسبی وجود نداره. بايد کليه کتابهای صدر اسلام را مطالعه کرد تا به حقيقت پی برد.به جرات بايد بگم هيچ تحقيقی بهتر از تحقيق خود من در اين زمينه وجود نداره. اما برای مطالعه یک کتاب ارزان- مناسب و در دسترس کتاب؛تاریخ عرب قبل از اسلام؛ نوشته دکتر عبدالعزیز سالم را به شما پیشنهاد میکنم . (فصل زن در دوران جاهلی و یک فصل قبل از آن) حتما مطالعه کتید تا بدانید آخوندان برای اینکه اسلام را از اتهام زن ستیزی مبرا کنند تا چه حد به جوانان ایرانی دروغ گفته اند. و در آخر : اعتراضات شما کاملا ملايم بود اما حتی تند ترين نقدها من را نه تنها ناراحت نميکند بلکه نقد هر چه تندتر برای من لذت بخش تر است. اميدوارم بتوانيم همکاری خوب و دوجانبه ای را داشته باشيم.با تشکر